Laatste Recensie

Wil je een gelukkig mens worden?

Wie gelukkig wil worden, moet geen spullen meer kopen. Je wordt immers niet blij van dingen, maar van ervaringen. Schrap schuldgevoelens en afgunst uit je gevoelsrepertoire en stop met jammeren. Zelfmedelijden is een van de ergste reacties op tegenslagen.

Zomaar een paar adviezen van Rolf Dobelli, die in 52 hoofdstukken de gereedschapskist voor een goed leven vult met even zoveel mentale werktuigen. De veelzijdige Zwitserse auteur - hij is behalve filosoof en bedrijfskundige ook hobbypiloot en ondernemer, maakte eerder naam met De kunst van het heldere denken en De kunst van het verstandige handelen, ook steeds boeken met 52 hoofdstukjes.

In plaats van te streven naar gelukzaligheid, kun je beter stommiteiten uit de weg gaan, zo is de centrale gedachte achter Dobelli’s adviezen. Houd op met zelfbedrog, accepteer de realiteit. Ga je eigen tuintje wieden, is zijn motto. Daar staat nog genoeg onkruid, concentreer je daarop. Je kunt de wereld niet veranderen, probeer dat dan ook niet. ‘Zorg liever dat je iets presteert en leef zodanig dat je jezelf nog in de spiegel kunt aankijken.’

Dobelli heeft geen hoge pet op van het zelfbeeld van de doorsnee mens en evenmin van de kwaliteit van diens denken. De moderne mens is volgens hem een zichzelf overschattend wezen dat overal een mening over heeft en zich voortdurend uitslooft om op social media een geweldige indruk op anderen te maken.

Zelfoverschatting heeft zich ontwikkeld tot een welvaartsziekte, schrijft hij. ‘We hebben ons vastgebeten in ons ego als een hond in een schoen. Laat de schoen los’, orakelt hij. ‘Hij heeft geen voedingswaarde. Bovendien smaakt hij al gauw bedorven.’ We moeten volgens Dobelli stoppen met liken of geliket worden. ‘Google jezelf niet en smeek niet om erkenning.’

Rolf Dobelli schrijft toegankelijk en grappig in een puntige, provocerende en af en toe moraliserende stijl. En om zijn punt te maken overdrijft hij graag: want wat doet de ongelukkige mens als hij niet bezig is zichzelf in de kijker te spelen of te vergelijken met anderen? Dan worstelt hij in zenuwslopende vergaderingen met suffe powerpointpresentaties, ergert hij zich in de file of in de rij voor de kassa,  om ’s avonds stompzinnig voor de buis te ploffen. Zelf heeft de auteur televisie en social media uit zijn leven gebannen. In plaats daarvan leest hij boeken.

Dobelli is op zijn best als hij tekeer kan gaan tegen de tijdgeest. Zoals de trend om je gevoel te volgen, het diepste van je ziel. ‘Probeer het niet,’ schrijft hij. ‘Maak van je gevoelens geen kompas.’ Wie zijn gevoelens wil doorgronden, verdwaalt in een moeras van stemmingen, gedachtenflarden en emoties. Bovendien is het bijzonder moeilijk om je emoties te omschrijven: ‘Je kunt preciezer zeggen wat er in een Big Mac zit dan beschrijven wat je voelt als je een Big Mac eet.’ Luister niet naar stemmen in je binnenste. Ga van je vaardigheden uit.

Veel wijze lessen komen uit de positieve psychologie, zoals de raad om over de kleine zin van het leven na te denken en realistische doelen te stellen. Andere inzichten haalt Dobelli uit de praktische filosofie van de Stoa, zoals het idee van de mentale vesting: het enige wat niemand je kan afnemen zijn je gedachten, de manier waarop je je verlies of tegenslag interpreteert. Of de tip om geen energie te verspillen aan dingen waar je geen invloed op hebt. En de derde bron van Dobelli’s adviezen zijn de ervaringen van investeerders, zoals Warren Buffet en diens zakenpartner Charlie Munger: zorg dat je op één gebied de beste bent, liefst wereldwijd. En: ‘Leef bescheiden, zelfs als je steenrijk bent. Neem een voorbeeld aan Warren Buffet die nog steeds in het bescheiden huis woont dat hij in 1950 kocht.’

Na alle geboden kan er nog wel eentje bij. Lees dit boek niet in één keer uit. Doe je het wel, dan is de kans groot dat je halverwege verlamd raakt door wat je allemaal niet meer moet doen of dat je overweldigd raakt door Dobelli’s adoratie voor Warren Buffet, de eenvoudige rijkaard die maar liefst veertig keer in het boek voorkomt. Consumeer het boek in brokjes, elke week een stukje, dan ben je na een jaar misschien een gelukkiger mens.

Dit artikel is gepubliceerd in de Volkskrant van 9 maart 2018.

Recenties

Wij zijn slim

Het afgelopen jaar onderzocht Suzanne Weusten mentale uitglijders, variërend van kleine misgrepen tot grote ontsporingen. Ze schreef er een boek over. In...

Veerkracht

Sheryl Sandberg en haar man Dave Goldberg maken een trip naar Mexico om de vijftigste verjaardag van een vriend te vieren. Maar het weekend waarop ze zich...

De kracht van geld

  Ruzie over geld is de belangrijkste reden voor echtscheiding, zo concludeerden Amerikaanse onderzoekers in 2012, nadat ze zeven jaar lang 4500...

Gelijkhebben

    De afgelopen vijf jaar hebben we meer informatie geproduceerd dan gedurende de gehele geschiedenis van de mensheid. Goed om te weten, maar...

Hersenbeest

Wie herinnert zich niet het eerste moment van zelfbewustzijn, het besef dat je jezelf tegelijkertijd kunt ervaren én beschouwen. Je leeft van binnenuit...

Parkinson

Ik heb geen haast meer, denkt Henk Blanken, wanneer hij op 21 juni 2011 te horen krijgt dat hij ziek is. Tot dan toe heeft de ambitieuze journalist geleefd...

Beroofd van identiteit

In een samenleving waarin succes wordt bepaald door prestaties, is het rampzalig om je baan kwijt te raken. Wie zijn werk verliest, verliest zijn identiteit....

Haring aan de Seine

Marjoleine woont op kamers in Amsterdam als ze de vijftien jaar oudere Boy leert kennen, een stoere zelfverzekerde ex-ondernemer die net zijn vrouw en...

Vreemdgaan

  We leven in het tijdperk van de romantische liefde. Het volmaakte stel van nu zoekt alles bij elkaar: de geliefden zijn trouwe en loyale zielsverwanten...

Gelukkig oud worden

In zijn laatste levensfase voelt de mens zich gelukkiger dan in zijn jonge jaren. Wisten we dit maar eerder, dan hoefden we niet bang te zijn om oud te...

Relatietherapie

      Het beste recept voor een gezond en gelukkig leven is een goede relatie. Maar wat doe je als de liefde rafelrandjes krijgt of in...

Hoe de zwakken sterk worden

Een van de beroemdste gevechten uit het Oude Testament is de tweekamp tussen David en Goliath. Wat niemand verwachtte, gebeurde. De herdersjongen versloeg...

De dromenwever

Dromen interesseerden hem nauwelijks, zelfs zijn eigen schaarse dromen lieten hem koud. Totdat een vriendin hem vroeg of hij eens kon uitzoeken wat er...

Denkfouten

Op zoek naar pumps ontdekte ik in de uitverkoop een mooie aanbieding: het tweede paar schoenen voor de helft van de prijs. De zon scheen, de schoenverkoper...

Wachten op geluk

Het wachten op zijn kind kleurde de dagen van Coen Simon. Maar waarop wachtte hij eigenlijk? Dat weet je pas achteraf, als je vader wordt. Geldt dat niet...

Typisch testosteron

Wil je nog langer slaaf zijn van je testosteron of wil je je bevrijden uit de greep van je geslachtshormonen en een nieuwe man worden? In Typisch testosteron...

Wilskracht

Wie succes nastreeft, gezond wil blijven en een gelukkige relatie ambieert, heeft meer aan wilskracht dan aan intelligentie.   De Amerikaanse stuntman...

Iedereen liegt, behalve ik

Waarom vinden we de ene leugen aanvaardbaar en de andere niet? Jaren geleden sprak een piekfijn geklede vrouw me beleefd op straat aan. Of ik haar een...

Jessica Stern - Ontkenning

Terrorisme-expert Jessica Stern heeft een fascinatie voor gewelddadige mannen, haar verkrachter inbegrepen.   Jessica Stern is vijftien jaar oud...

Sherry Turkle - Alone Together

De moderne mens communiceert zich suf, maar heeft steeds minder contact. De mobiele telefoon is een verlengstuk van ons lichaam geworden. Kinderen die...

Roos Vonk revisited

Of ik achteraf nog achter de vijf sterren sta die ik op 18 juni in Boeken gaf aan Menselijke gebreken voor gevorderden van de Nijmeegse hoogleraar Roos...

The Social Animal

Wie denkt dat de mens primair het product is van zijn bewuste denken, heeft het mis. Het grootste deel van onze beslissingen verloopt onbewust, zo houden...

Menselijke gebreken

In ons binnenste huist een spin doctor die er voortdurend voor zorgt dat de buitenwacht een positief beeld van ons heeft. Mocht er onverhoopt een barstje...

Breinboeken

Het lijkt wel alsof de aandacht voor het verbeteren van ons brein toeneemt naarmate computers sneller en slimmer worden.  Maar waarom willen we veel...

Uitblinkers

We geloven maar al te vaak dat iemands succes het resultaat is van talent, persoonlijkheid en individuele verdiensten, schrijft de Canadese wetenschapsjournalist...

Van oor tot oor

Waar zit het ego eigenlijk?  Waar bevindt zich het alerte zelf?  Met die vragen begint Van oor tot oor, een ontdekkingsreis door het hoofd.  De...

In Darwins woorden

Charles Darwin was als kind een middelmatige leerling. ‘Ik geloof dat al mijn leraren en mijn vader mij beschouwden als een doorsnee jongen met een...

Misleid door toeval

Ruim voordat vorig jaar de kredietcrisis uitbrak, voorspelde filosoof, essayist en hoogleraar onzekerheidskunde Nassim Nicholas Taleb dat de door de overheid...