Laatste Recensie

Succes ligt niet alleen aan jezelf

We geloven maar al te vaak dat iemands succes het resultaat is van talent, persoonlijkheid en individuele verdiensten, schrijft de Canadese wetenschapsjournalist Malcolm Gladwell  in Uitblinkers, Waarom sommige mensen succes hebben en andere niet.  Dat vindt hij onzin. Als The Beatles niet zo vaak in Hamburg hadden opgetreden, waren ze nooit doorgebroken.  En als Bill Gates vijf jaar later was geboren, hadden we misschien nooit van hem gehoord. Mensen profiteren van verborgen voordelen, van bijzondere kansen en culturele erfenissen. In plaats van te vragen naar de persoonlijkheid van succesvolle mensen, is het volgens hem interessanter om te vragen waar ze vandaan komen.

Gladwell begint zijn bestseller - het stond vanaf de lancering acht weken nummer 1 op de bestsellerlijst van The New York Times - met het onwaarschijnlijk klinkende verhaal dat 40 procent van de beste Canadese hockeyspelers  geboren is in de eerste maanden van het jaar.  Dat is geen astrologie, schrijft hij, maar het resultaat van de methode waarop jonge spelers worden gekozen.  De sluitingsdatum voor de verkiezingen van hockey is 1 januari. ‘Het is dus mogelijk dat een jongen die op 2 januari  tien wordt naast iemand speelt die pas in december tien wordt; en op die leeftijd, vóór de puberteit, betekent een leeftijdsverschil van twaalf maanden een enorm verschil in fysieke rijpheid.’

En zo gebeurt wat de socioloog Robert Merton het ‘Mattheuseffect ‘ noemt, naar de versregel in het Nieuwe Testament in het evangelie volgens Mattheus:  ‘Want wie heeft zal nog meer krijgen, maar wie niets heeft, hem zal zelfs wat hij heeft nog worden ontnomen.’  Succes is het gevolg van accumulated advantage  - opgestapeld voordeel.  De rijken zullen rijker worden en de armen armer. De later succesvolle hockeyspeler die in januari  is geboren, begint met een voordeel, en dat voordeel wordt steeds groter.

Zoals Gladwell de geboortemaand van hockeyspelers opvoert als verklaring voor hun uiteindelijk succes, zo hanteert hij voor andere uitblinkers de tienduizend-urenregel.  Uitblinkers werken niet zomaar harder dan de doorsnee mens, nee ze werken véél harder.  Wie drie uur per dag of twintig uur per week gedurende tien jaar oefent,  heeft gegarandeerd succes , of je nou concertpianist, computerfreak of zelfs beroepsmisdadiger bent. 

Of muzikant, want The Beatles, beweert Gladwell,  hebben hun succes te danken aan het feit dat ze tussen 1960 en eind 1962 ruim 1200 keer optraden in Hamburg.  Zonder Hamburg, waar ze enorm veel ervaring opdeden, was hun doorbraak in 1964 er waarschijnlijk niet geweest. En wat Hamburg voor The Beatles was, was de particuliere  school Lakeside voor Bill Gates, waar hij vijf jaar lang bijna onafgebroken kon programmeren in de computerclub.  Ook zijn geboortejaar, 1955, was zijn Hamburg. Bill Gates was in 1975, het belangrijkste jaar in de geschiedenis van de pc-revolutie,  twintig jaar oud.  Jong genoeg om de revolutie te zien aankomen,  maar niet te oud om die te hebben gemist. 

Malcolm Gladwell  analyseerde in zijn eerdere boeken The Tipping Point (2000)  en Blink (2005), maatschappelijke en sociale verschijnselen vanuit krachtige voorbeelden. Ook in Uitblinkers hanteert hij deze beproefde methode.  Maar de voorbeelden in Uitblinkers moeten het afleggen tegen de overtuigender verhalen uit The Tipping Point en Blink. Waar de lezer van The Tipping Point begrijpt waarom het dragen van Hush Puppy- schoenen opeens populair werd,  en de lezer van Blink door het individuele reddingsverhaal van een brandweerman inziet dat intuïtie gestolde kennis en ervaring  is, krijgt de lezer van Uitblinkers het gevoel dat een individueel succesverhaal te gemakkelijk wordt toegeschreven aan semi-objectieve criteria, zoals geboortedata en oefenuren.

Malcolm Gladwell heeft de inspiratie voor Uitblinkers ontleend aan vragen over zijn eigen succes. Waarom hij wel en anderen niet? Hij maakt aannemelijk dat niet  alleen zijn individuele talent hem tot een succesvolle auteur heeft gemaakt.  In de epiloog van het boek vertelt hij de geschiedenis van zijn Jamaicaanse familie. Dank zij zijn grootmoeder Daisy, aan wie het boek is opgedragen, kon zijn moeder studeren. Zijn moeder gaf die kansen weer door aan haar zoon. Van haar leerde hij schrijven.  En zo is Gladwells eigen geschiedenis exemplarisch geworden voor het succes van uitblinkers. Dat is niet exceptioneel of mysterieus, schrijft hij. De uitblinker is geen uitzondering. Wie op het juiste moment in de juiste familie is geboren en bovendien ontzettend hard werkt, krijgt succes .

 

 

Recenties

De kracht van geld

  Ruzie over geld is de belangrijkste reden voor echtscheiding, zo concludeerden Amerikaanse onderzoekers in 2012, nadat ze zeven jaar lang 4500...

Gelijkhebben

    De afgelopen vijf jaar hebben we meer informatie geproduceerd dan gedurende de gehele geschiedenis van de mensheid. Goed om te weten, maar...

Hersenbeest

Wie herinnert zich niet het eerste moment van zelfbewustzijn, het besef dat je jezelf tegelijkertijd kunt ervaren én beschouwen. Je leeft van binnenuit...

Parkinson

Ik heb geen haast meer, denkt Henk Blanken, wanneer hij op 21 juni 2011 te horen krijgt dat hij ziek is. Tot dan toe heeft de ambitieuze journalist geleefd...

Beroofd van identiteit

In een samenleving waarin succes wordt bepaald door prestaties, is het rampzalig om je baan kwijt te raken. Wie zijn werk verliest, verliest zijn identiteit....

Haring aan de Seine

Marjoleine woont op kamers in Amsterdam als ze de vijftien jaar oudere Boy leert kennen, een stoere zelfverzekerde ex-ondernemer die net zijn vrouw en...

Vreemdgaan

  We leven in het tijdperk van de romantische liefde. Het volmaakte stel van nu zoekt alles bij elkaar: de geliefden zijn trouwe en loyale zielsverwanten...

Gelukkig oud worden

In zijn laatste levensfase voelt de mens zich gelukkiger dan in zijn jonge jaren. Wisten we dit maar eerder, dan hoefden we niet bang te zijn om oud te...

Relatietherapie

      Het beste recept voor een gezond en gelukkig leven is een goede relatie. Maar wat doe je als de liefde rafelrandjes krijgt of in...

Hoe de zwakken sterk worden

Een van de beroemdste gevechten uit het Oude Testament is de tweekamp tussen David en Goliath. Wat niemand verwachtte, gebeurde. De herdersjongen versloeg...

De dromenwever

Dromen interesseerden hem nauwelijks, zelfs zijn eigen schaarse dromen lieten hem koud. Totdat een vriendin hem vroeg of hij eens kon uitzoeken wat er...

Denkfouten

Op zoek naar pumps ontdekte ik in de uitverkoop een mooie aanbieding: het tweede paar schoenen voor de helft van de prijs. De zon scheen, de schoenverkoper...

Wachten op geluk

Het wachten op zijn kind kleurde de dagen van Coen Simon. Maar waarop wachtte hij eigenlijk? Dat weet je pas achteraf, als je vader wordt. Geldt dat niet...

Typisch testosteron

Wil je nog langer slaaf zijn van je testosteron of wil je je bevrijden uit de greep van je geslachtshormonen en een nieuwe man worden? In Typisch testosteron...

Wilskracht

Wie succes nastreeft, gezond wil blijven en een gelukkige relatie ambieert, heeft meer aan wilskracht dan aan intelligentie.   De Amerikaanse stuntman...

Iedereen liegt, behalve ik

Waarom vinden we de ene leugen aanvaardbaar en de andere niet? Jaren geleden sprak een piekfijn geklede vrouw me beleefd op straat aan. Of ik haar een...

Jessica Stern - Ontkenning

Terrorisme-expert Jessica Stern heeft een fascinatie voor gewelddadige mannen, haar verkrachter inbegrepen.   Jessica Stern is vijftien jaar oud...

Sherry Turkle - Alone Together

De moderne mens communiceert zich suf, maar heeft steeds minder contact. De mobiele telefoon is een verlengstuk van ons lichaam geworden. Kinderen die...

Roos Vonk revisited

Of ik achteraf nog achter de vijf sterren sta die ik op 18 juni in Boeken gaf aan Menselijke gebreken voor gevorderden van de Nijmeegse hoogleraar Roos...

The Social Animal

Wie denkt dat de mens primair het product is van zijn bewuste denken, heeft het mis. Het grootste deel van onze beslissingen verloopt onbewust, zo houden...

Menselijke gebreken

In ons binnenste huist een spin doctor die er voortdurend voor zorgt dat de buitenwacht een positief beeld van ons heeft. Mocht er onverhoopt een barstje...

Breinboeken

Het lijkt wel alsof de aandacht voor het verbeteren van ons brein toeneemt naarmate computers sneller en slimmer worden.  Maar waarom willen we veel...

Van oor tot oor

Waar zit het ego eigenlijk?  Waar bevindt zich het alerte zelf?  Met die vragen begint Van oor tot oor, een ontdekkingsreis door het hoofd.  De...

In Darwins woorden

Charles Darwin was als kind een middelmatige leerling. ‘Ik geloof dat al mijn leraren en mijn vader mij beschouwden als een doorsnee jongen met een...

Misleid door toeval

Ruim voordat vorig jaar de kredietcrisis uitbrak, voorspelde filosoof, essayist en hoogleraar onzekerheidskunde Nassim Nicholas Taleb dat de door de overheid...