Laatste Recensie

Geld weggeven maakt gelukkig, geldgebrek maakt dom

 

Ruzie over geld is de belangrijkste reden voor echtscheiding, zo concludeerden Amerikaanse onderzoekers in 2012, nadat ze zeven jaar lang 4500 echtparen hadden gevolgd. Niet de kinderen, het huishouden of seks, maar geld blijkt het vaakst de splijtzwam in een relatie. Het maakt niet uit of de stellen veel of weinig hebben te besteden, in alle inkomensgroepen wordt het meest verhit over geld gediscussieerd. Geld symboliseert macht, vertrouwen en zekerheid, en dat kan zomaar omslaan naar afhankelijkheid, wantrouwen en onzekerheid.

In psychologisch opzicht is geld een drug, schrijft de Britse psycholoog en BBC-radiopresentator Claudia Hammond. De belofte van geld maakt dat er gebieden in de hersenen worden geactiveerd die met genot worden geassocieerd. Geld is niet zozeer fysiek verslavend, maar we voelen ons er wel zeer toe aangetrokken, bovendien is het een hulpmiddel: een manier om dingen te krijgen die we graag willen. Hoe verhouden we ons tot geld?, vraagt Hammond zich af. Hoe denken we over geld en hoe gedragen we ons financieel?

In De kracht van geld komt de hele financiële huishouding voorbij: dat je niet gelukkig wordt van een grote prijs in de loterij, dat bonussen maar één keertje werken en dat geld soms demotiveert. Dat de gelukkigste mensen degenen zijn die het grootste deel van hun inkomen aan anderen geven. Dat vrouwen aan ‘troost-shoppen’ doen en mannen financieel meer  risico’s nemen. En, de centrale stelling van het boek: dat we irrationeel met geld omgaan. Je zoekt uren op internet naar het goedkoopste kaartje voor een trein- of vliegreis, om uiteindelijk een paar euro te besparen. Of, je rijdt een kwartier om naar een winkel omdat daar wc-papier in de aanbieding is, maar als je een nieuwe winterjas moet hebben haal je het wel uit je hoofd om voor zo’n kleine besparing naar de andere kant van de stad te rijden.

Niet irrationeel, maar wel zorgwekkend, zijn de onderzoeken die aantonen dat mensen dom worden van geldgebrek. Wie de hele dag nadenkt over hoe hij zijn financiële problemen kan oplossen, heeft geen mentale energie over om aan andere dingen te denken of om nieuwe dingen te leren. Mensen met geldzorgen hebben weinig bandbreedte in hun hersenen over om zich op andere zaken te concentreren, stelt Hammond. De impact van geldgebrek op het denkvermogen is te vergelijken met 80 procent van het effect van een hele nacht zonder slaap. Bovendien leiden geldzorgen tot een verhoogd niveau van het stresshormoon cortisol, dat het denken negatief beïnvloedt.

In bijna 400 pagina’s ordent de psycholoog de 263 experimenten die ze voor dit boek heeft bestudeerd. Deze enorme hoeveelheid haalt de vaart uit het boek, iets waarvan Claudia Hammond zich kennelijk bewust is, als ze op de helft van het boek de lezer betuttelend toespreekt: ‘Ik hoop dat je het allemaal nog kunt volgen.’  

Suzanne Weusten

Dit artikel is gepubliceerd in de Volkskrant van 25 maart 2017 en kreegdrie sterren

Claudia Hammond, De kracht van geld. Een psychologische verkenning. Atlas Contact, 2017.

384 pagina’s. Vertaald uit het Engels door Ralph van der Aa. € 24,99.

 

Recenties

Gelijkhebben

    De afgelopen vijf jaar hebben we meer informatie geproduceerd dan gedurende de gehele geschiedenis van de mensheid. Goed om te weten, maar...

Hersenbeest

Wie herinnert zich niet het eerste moment van zelfbewustzijn, het besef dat je jezelf tegelijkertijd kunt ervaren én beschouwen. Je leeft van binnenuit...

Parkinson

Ik heb geen haast meer, denkt Henk Blanken, wanneer hij op 21 juni 2011 te horen krijgt dat hij ziek is. Tot dan toe heeft de ambitieuze journalist geleefd...

Beroofd van identiteit

In een samenleving waarin succes wordt bepaald door prestaties, is het rampzalig om je baan kwijt te raken. Wie zijn werk verliest, verliest zijn identiteit....

Haring aan de Seine

Marjoleine woont op kamers in Amsterdam als ze de vijftien jaar oudere Boy leert kennen, een stoere zelfverzekerde ex-ondernemer die net zijn vrouw en...

Vreemdgaan

  We leven in het tijdperk van de romantische liefde. Het volmaakte stel van nu zoekt alles bij elkaar: de geliefden zijn trouwe en loyale zielsverwanten...

Gelukkig oud worden

In zijn laatste levensfase voelt de mens zich gelukkiger dan in zijn jonge jaren. Wisten we dit maar eerder, dan hoefden we niet bang te zijn om oud te...

Relatietherapie

      Het beste recept voor een gezond en gelukkig leven is een goede relatie. Maar wat doe je als de liefde rafelrandjes krijgt of in...

Hoe de zwakken sterk worden

Een van de beroemdste gevechten uit het Oude Testament is de tweekamp tussen David en Goliath. Wat niemand verwachtte, gebeurde. De herdersjongen versloeg...

De dromenwever

Dromen interesseerden hem nauwelijks, zelfs zijn eigen schaarse dromen lieten hem koud. Totdat een vriendin hem vroeg of hij eens kon uitzoeken wat er...

Denkfouten

Op zoek naar pumps ontdekte ik in de uitverkoop een mooie aanbieding: het tweede paar schoenen voor de helft van de prijs. De zon scheen, de schoenverkoper...

Wachten op geluk

Het wachten op zijn kind kleurde de dagen van Coen Simon. Maar waarop wachtte hij eigenlijk? Dat weet je pas achteraf, als je vader wordt. Geldt dat niet...

Typisch testosteron

Wil je nog langer slaaf zijn van je testosteron of wil je je bevrijden uit de greep van je geslachtshormonen en een nieuwe man worden? In Typisch testosteron...

Wilskracht

Wie succes nastreeft, gezond wil blijven en een gelukkige relatie ambieert, heeft meer aan wilskracht dan aan intelligentie.   De Amerikaanse stuntman...

Iedereen liegt, behalve ik

Waarom vinden we de ene leugen aanvaardbaar en de andere niet? Jaren geleden sprak een piekfijn geklede vrouw me beleefd op straat aan. Of ik haar een...

Jessica Stern - Ontkenning

Terrorisme-expert Jessica Stern heeft een fascinatie voor gewelddadige mannen, haar verkrachter inbegrepen.   Jessica Stern is vijftien jaar oud...

Sherry Turkle - Alone Together

De moderne mens communiceert zich suf, maar heeft steeds minder contact. De mobiele telefoon is een verlengstuk van ons lichaam geworden. Kinderen die...

Roos Vonk revisited

Of ik achteraf nog achter de vijf sterren sta die ik op 18 juni in Boeken gaf aan Menselijke gebreken voor gevorderden van de Nijmeegse hoogleraar Roos...

The Social Animal

Wie denkt dat de mens primair het product is van zijn bewuste denken, heeft het mis. Het grootste deel van onze beslissingen verloopt onbewust, zo houden...

Menselijke gebreken

In ons binnenste huist een spin doctor die er voortdurend voor zorgt dat de buitenwacht een positief beeld van ons heeft. Mocht er onverhoopt een barstje...

Breinboeken

Het lijkt wel alsof de aandacht voor het verbeteren van ons brein toeneemt naarmate computers sneller en slimmer worden.  Maar waarom willen we veel...

Uitblinkers

We geloven maar al te vaak dat iemands succes het resultaat is van talent, persoonlijkheid en individuele verdiensten, schrijft de Canadese wetenschapsjournalist...

Van oor tot oor

Waar zit het ego eigenlijk?  Waar bevindt zich het alerte zelf?  Met die vragen begint Van oor tot oor, een ontdekkingsreis door het hoofd.  De...

In Darwins woorden

Charles Darwin was als kind een middelmatige leerling. ‘Ik geloof dat al mijn leraren en mijn vader mij beschouwden als een doorsnee jongen met een...

Misleid door toeval

Ruim voordat vorig jaar de kredietcrisis uitbrak, voorspelde filosoof, essayist en hoogleraar onzekerheidskunde Nassim Nicholas Taleb dat de door de overheid...